E-learning introductie financiële wereld

E-learning introductie financiële wereld

Section 1: Overzicht financieel- en effectensysteem

Lesson 1.1: Wat is het financieel systeem?

  • Het financieel systeem als complex netwerk dat de economie ondersteunt

  • Onderdelen: banken, brokers, effectenmarkten, pensioenfondsen, verzekeraars, centrale bank, regelgevers

  • Functies van een goed functionerend financieel systeem:: Ondersteuning van economische groei door efficiënte kapitaalallocatie
    Mogelijkheid tot uitvoering van monetair beleid via rente-instrumenten: Toezicht en stabiliteit waarborgen, voorkomen van systeemcrises

  • Rol van De Nederlandsche Bank (DNB) in financiële stabiliteit

  • Gevolgen van een instabiel financieel systeem: economische teruggang, kapitaalvlucht, hoge kosten voor overheden

Lesson 1.2: Onderdelen van het financieel systeem

  • Definitie en functies van financiële markten: geldmarkt en kapitaalmarkt

  • Financiële instrumenten: aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, ETF’s, derivaten (opties, termijncontracten, futures), hedgefondsen, valuta’s

  • Financiële tussenpersonen: banken, verzekeraars, brokers, vermogensbeheerders

  • Effecteninfrastructuur: processen voor uitvoering, clearing en settlement, automatisering via STP

  • Internationale context en belangrijke beurzen: Euronext, Eurex, LSE, NYSE, Nasdaq

Section 2: Financiële instrumenten

Lesson 2.1: Indeling van financiële instrumenten

  • Twee hoofdcategorieën: beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde instrumenten

  • Voorbeelden beursgenoteerde instrumenten: aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, ETF’s, hedgefunds, derivaten (opties, futures)

  • Voorbeelden niet-beursgenoteerde instrumenten: renteswaps, aandelen/obligaties van niet-beursgenoteerde bedrijven

Lesson 2.2: Aandelen & Obligaties

  • Geschiedenis en betekenis van aandelen

  • Soorten aandelen: gewone aandelen, certificaten van aandelen, preferente aandelen

  • Waardering van aandelen: winst per aandeel (WPA), koers-winstverhouding (K/W), dividenduitkeringen, marktomstandigheden

  • Obligaties: schuldbewijzen met vaste rente (coupon) en terugbetaling hoofdsom

  • Invloed van rente op obligatiekoersen

  • Renteverrekening bij aan- en verkoop van obligaties

Lesson 2.3: Beleggingsfondsen / ETF’s & Hedgefunds

  • Beleggingsfondsen: bundeling van kapitaal, gespreide portefeuille, actief vs. passief beheer

  • ETF’s: beursgenoteerde fondsen die index volgen, fysiek of synthetisch

  • Hedgefunds: gericht op absoluut rendement, gebruik van hefboomwerking, short selling, complexe derivatenstrategieën

  • Risico’s en toegankelijkheid van hedgefunds

Lesson 2.4: Opties & Optiepricing

  • Definitie en werking van opties: call en put

  • Rechten en verplichtingen van koper en verkoper

  • Gebruik van opties: speculatie en risico-afdekking

  • Voorbeelden van call- en putopties

  • Factoren die optieprijs bepalen: intrinsieke waarde, tijdwaarde, volatiliteit, rentevoeten, dividenduitkeringen

  • Implied volatiliteit en marktprijs

Lesson 2.5: Futures

  • Definitie van futures als termijncontracten met koop- of verkoopverplichting

  • Kenmerken: gestandaardiseerd, beursgenoteerd, gebruik voor hedging en speculatie

  • Verschil met opties: geen tijdswaarde, altijd verplichting tot afwikkeling

  • Voorbeeld van AEX-index future als afdekking

  • Risico’s van futures en vereiste zekerheden

Section 3: De activiteiten van de diverse partijen in de effecten infrastructuur

Lesson 3.1: (Potentiële) klanten

  • Particuliere beleggers: execution only, beleggen met advies, vermogensbeheer

  • Kenmerken particuliere beleggers: geen directe beurs toegang, eenvoudige instrumenten, toetsing kennis en ervaring

  • Institutionele beleggers: verzekeraars, pensioenfondsen, beleggingsfondsen

Lesson 3.2: Banken en brokers en zelfstandige vermogensbeheerders

  • Banken: kredietinstellingen met vergunning, verschillende typen (private, investment, centrale banken)

  • Brokers: leden van beurs, optreden als agent of principal

  • Zelfstandige vermogensbeheerders: vergunning van AFM, samenwerking met depotbanken

Lesson 3.3: Beurzen

  • Geschiedenis en transitie naar elektronische handelsplatformen

  • Functies van beurzen: samenbrengen vraag en aanbod, transparante koersvorming, publicatie transacties

  • Verdienmodel: transactiekosten en verkoop data

Lesson 3.4: Tegenpartijen op beurzen

  • Rol van tegenpartijen: kopers, verkopers, professionele handelaren, market makers

  • Market makers zorgen voor liquiditeit en snelle transacties

Lesson 3.5: Central Counter Party (CCP)

  • Functie CCP als tussenpersoon en garant voor transacties

  • Novatie van transacties in twee nieuwe transacties met CCP als tegenpartij

  • Risicobeperking en afwikkeling bij faillissement GCM

Lesson 3.6: General Clearing Member (GCM)

  • GCM als bank die afwikkeling verzorgt voor banken en brokers bij CCP

  • Soorten clearing members: general (voor eigen en derden) en direct (voor eigen klanten)

  • Efficiënte en veilige afwikkeling van transacties

Lesson 3.7: Custodian

  • Bewaren en administreren van effecten, afwikkeling transacties

  • Diensten: core custody, beleggingsadministratie, settlement, corporate actions, derivatenbeheer, aandeelhoudersvergaderingen, tax reclaim, betalingsverkeer, valutatransacties, rapportages

Lesson 3.8: Central Securities Depositary (CSD)

  • Euroclear Nederland als CSD

  • Bewaring en administratie van effecten, begeleiding bij emissies

  • Afwikkeling van transacties en corporate actions

  • Samenwerking met banken met rekeningen bij CSD

Lesson 3.9: Centrale Banken - De Nederlandsche Bank (DNB)

  • Taken DNB: afhandeling effectentransacties, beheer rekeningen custodians en clearing members, geldverkeer

Lesson 3.10: Toezichthouders

  • DNB: cijfermatig toezicht, liquiditeit en solvabiliteit, toetsing pensioenfondsen

  • AFM: gedragstoezicht, vergunningverlening, rapportagecontrole, communicatie pensioenfondsen

Section 4: De bedrijfsprocessen in een effectenbedrijf

Lesson 4.1: Het effectenbedrijf

  • Organisatiestructuur effectenbedrijf met managementrollen: CEO, COO, CTO, CCO, CFRO, CT&T, CHR

  • Backoffice-processen: settlement, corporate actions, cash management, reconciliatie, rapportages, datamanagement, klachtenafhandeling, compliance-ondersteuning

Lesson 4.2: Account opening

  • Proces openen rekening: KYC (bescherming klant), CDD (bescherming financiële instelling)

  • KYC: beleggingskennis, ervaring, risicobereidheid, financiële situatie; geschiktheidstoets, passendheidstoets, geen toets bij execution-only

  • CDD: klantacceptatie, identificatie vermogen en belanghebbenden, monitoring, risicomanagement

Lesson 4.3: Orderinleg, Fiattering, order routing en order executie

  • Orderinleg: gegevens zoals type transactie, financieel instrument, aantal, koersinstructie, optiespecificaties

  • Fiattering: automatische controle op geldsaldo, kredietruimte, effectenbezit

  • Orderroutering: na goedkeuring doorsturen naar beurs

  • Orderexecutie: matching koop- en verkooporders, bevestiging, realtime bijwerken posities, informeren GCM en CCP

Lesson 4.4: Transactie afhandeling

  • Settlement: levering tegen betaling (Delivery versus Payment)

  • Controle door CSD (effectenbezit) en DNB (geldsaldo)

  • Tijdslijn: T+2 nu, T+1 vanaf oktober 2027

  • Afwikkeling via GCM en CSD, netting van transacties

Lesson 4.5: Afhandeling derivaten (opties en futures)

  • Beheer derivaten via CCP en GCM’s, voortdurende relatie tijdens looptijd

  • Verrekening premies via centrale bank

  • Uitoefening opties: proces via bank/broker, GCM, CCP, levering effecten en settlement

Lesson 4.6: Corporate Actions

  • Verwerking dividenden, coupons, keuzedividenden

  • Netto uitkering met 15% dividendbelasting in Nederland

  • Faciliteren aandeelhoudersvergaderingen en stemrechten

Lesson 4.7: Reconciliatie

  • Dagelijkse vergelijking administratie bank/custodian met externe partijen (CSD, DNB)

  • Controle effecten-, derivatenposities, geldsaldi en corporate actions

  • Correctie afwijkingen voor nauwkeurige administratie

Lesson 4.8: Rapportages

Section 5: Wet en regelgeving van toepassing op de partijen

Lesson 5.1: Toezichthouders en vergunningen

  • Toezichthouders: DNB (financiële stabiliteit, prudentieel toezicht), ECB (toezicht systeembanken), AFM (regels beleggingsdiensten, vergunningverlening)

  • Soorten vergunningen: vermogensbeheer, beleggingsadvies, beleggingsfondsen, handelsactiviteiten, aanvullende diensten

  • Algemene eisen: zorgplicht, transparantie, verantwoordingsplicht

Lesson 5.2: Wetten en directives

  • Nationale wetten: Wet Giraal Effectenverkeer (WGE), Wet op het Financieel Toezicht (WFT), Wet ter Voorkoming van Witwassen en Financiering Terrorisme (WWFT), Data Protection wetgeving

  • EU-richtlijnen (directives): MiFID I & II, EMIR, CRD IV

  • Doel: stabiliteit, transparantie, bescherming beleggers

Section 6: Riskmanagement & Compliance

Lesson 6.1: Risicomanagement & Compliance

  • Risico-identificatie: strategische, markt-, krediet-, rente-, operationele, juridische en regelgevingsrisico’s

  • Risico-evaluatie: kwantitatieve en kwalitatieve analyses, stress- en scenarioanalyses

  • Beleid en interne controles: risicostrategie, procedures en checks

  • Risico-mitigatie: calamiteitenmanagement, rolverdeling in crisissituaties

  • Monitoring en rapportage: continue monitoring, regelmatige updates

  • Opleiding en bewustzijn: training medewerkers, risicobewustzijnscultuur

  • Naleving regelgeving: compliance-programma’s, integratie wet- en regelgeving

Section 7: Technologische ontwikkelingen

Lesson 7.1: Blockchain en tokenization

  • Blockchain: gedecentraliseerd, onveranderlijk, transparant en veilig digitaal grootboek

  • Toepassingen verder dan cryptocurrencies: supply chain, gezondheidszorg, stemprocessen, contractbeheer

  • Tokenization: omzetten van fysieke/digitale activa in digitale tokens op blockchain

  • Voordelen tokenization: verhoogde liquiditeit, fractioneel eigendom, transparantie, snellere verwerking

  • Stablecoins: digitale valuta gekoppeld aan fiatvaluta, rol in tokenization ecosysteem

Lesson 7.2: Risico’s van cryptoactiva

  • Marktvolatiliteit en regelgevingsrisico’s

  • Beveiligingsrisico’s: verlies private sleutels, cyberaanvallen, softwarekwetsbaarheden

  • Liquiditeitsrisico’s en blockchainnetwerkrisico’s

  • Operationele risico’s: falen beurzen, onomkeerbare transacties

  • Waarderingsrisico’s en milieuproblemen

  • Fraude, concentratierisico’s, staking-risico’s, interoperabiliteitsrisico’s, risico’s derde partijen, politieke risico’s

  • Geen compensatieregelingen voor cryptoactiva

  • Advies: raadpleeg onafhankelijke financieel adviseur

Section 8: Afsluiting & Evaluatie

Lesson 8.1: Afsluiting en evaluatie

  • Samenvatting van de cursusinhoud

  • Mogelijkheid tot contact voor vragen en verdieping

Skill Level: Beginner